Haar naam is Yasmine

Click here to read this post in English.

haar-naam-is-yasmine

Ondervraagd worden door de politie was niet meteen iets wat Yasmine had gepland voor vandaag. Geërgerd maar kalm bleef de Afro-Amerikaanse vrouw van Britse origine de agent aankijken die geen moeite deed om zijn minachting en afkeer tegenover haar te onderdrukken.
‘U weet waarschijnlijk wel waarom u hier bent?’ veronderstelde de blanke Amerikaan in een opvallend zuidelijk accent.
‘Ik kan me niet herinneren dat ik iets verkeerds heb gedaan, dus eerlijk gezegd weet ik helemaal niet waarom u me hier houdt,’ antwoordde Yasmine.
De agent trok schijnbaar verrast zijn wenkbrauwen op. ‘Wat deed u daarnet dan in de damestoiletten van het restaurant waar ik u betrapt heb?’
‘Ik moest plassen. Maar hetzelfde zou ik aan u kunnen vragen: wat had u in de damestoiletten te zoeken?’ vroeg de Brits-Amerikaanse kattig.
‘Ik werd ingelicht over een man van rond de dertig die zich in de verkeerde toiletten bevond.’ Zijn strakke blik bleef onveranderd toen hij verderging: ‘U beseft toch dat u in North Carolina uitsluitend de toiletten mag gebruiken overeenstemmend met uw geslacht?’
‘Gelukkig dat ik dan geen man ben.’
‘Uw paspoort zegt nochtans iets anders, meneer Jeffrey Abel.’
Yasmine probeerde met veel moeite niet te hevig te reageren op het gebrek aan respect dat haar getoond werd. Het gebeurde regelmatig dat mensen een mannelijke aanspreektitel voor haar gebruikten. Iemands wil om zichzelf te corrigeren na een korte toelichting van Yasmine zelf hing vooral af van hoe ruimdenkend de persoon in kwestie was. Het zag er echter niet meteen naar uit dat deze bekrompen agent haar gender zou respecteren.
‘Mijn naam is Yasmine,’ verbeterde ze hem lichtjes geïrriteerd.
‘Waarom spreekt uw paspoort u dan tegen, meneer?’
‘Omdat je je geslacht pas wettelijk kan laten aanpassen als je een geslachtsaanpassende
operatie hebt ondergaan. Dat is bij mij nog niet het geval.’
‘Laat u dan ombouwen,’ zuchtte de politieagent alsof het de meest voor de hand liggende zaak van de wereld was. Hij had er natuurlijk geen idee van hoeveel zo’n operatie kostte en wat er allemaal bij kwam kijken. Waarom zou hij ook? Als je op elk sociaal vlak bevoorrecht wordt, hoef je aan zulke dingen niet te denken. Beseffend dat zijn vooroordelen voortvloeiden uit onwetendheid besloot Yasmine dan ook om niet te reageren.
Zichtbaar geërgerd ging de transfobe agent over naar een meer familiair, zelfs vulgair taalgebruik: ‘Luister gast, het maakt mij zelfs niet uit of je je lul er hebt laten afhakken of niet. Op je geboortecertificaat staat dat je een man bent, dus zal je dat ook altijd blijven. Je geslacht is biologisch bepaald en staat vast, afgezien van hoe je je gedraagt of hoe je eruitziet. Een varken dat wortels eet wordt niet opeens een konijn. Het blijft een varken.’
Wauw, Yasmine had in haar leven al veel belachelijke opmerkingen gehoord over genderdysphorie, maar die laatste redenering was toch van een heel ander niveau. Als reactie op het hele gedoe rond dat geboortecertificaat antwoordde ze wat ze altijd antwoordde: ‘Op mijn geboortecertificaat staat ook dat ik 51 centimeter groot ben en 3,6 kilo weeg. Er is ondertussen al het een en ander veranderd.’
‘Volgens mij zie jij de ernst van de zaak niet goed in,’ snoof de agent, ‘Je staat onder arrest wegens zedenschennis. Daar zijn serieuze straffen aan verbonden.’
Met haar ogen rollend reageerde Yasmine: ‘Och alstublieft! Denkt u nu echt dat ik als transvrouw de hele heisa rond die wet niet gevolgd heb? Ik ken ze goed genoeg en weet daardoor ook dat er geen officieel vastgelegde manier bestaat om overtreders ervan te bestraffen. Ik sta met andere woorden dus helemaal niet onder arrest en heb ook geen zedenschennis gepleegd. Hoewel ik dit gesprek zeer gezellig vond, zal ik nu dan ook van mijn recht gebruikmaken om als vrije burger door de deur te wandelen en het gebouw te verlaten. Ik heb nog een auditie af te leggen. Prettige dag verder.’
Na die woorden wandelde ze de verhoorkamer uit met een grijns en zelfverzekerdheid die steeds toenam met elke stap die haar naaldhakken deden weergalmen in het politiebureau. Net voor ze de hoofdingang achter zich had gelaten hoorde Yasmine de transfobe agent nog luid vloeken vanuit de verhoorkamer. Voldaan liep ze vervolgens de straat over en haalde nog net de bus die haar naar haar auditie zou brengen.

Yasmine mocht zich dan wel goed voelen over die kleine overwinning van daarnet, maar ze zou liegen als ze beweerde dat de woorden van die agent niet knaagden. Als zwarte immigrante die ook nog eens transgender was kreeg ze wel vaker onverdraagzame opmerkingen naar zich toegeslingerd. De bewering dat je daar uiteindelijk mee leert leven was maar deels waar. Onterechte beschuldigingen en beledigingen trok ze zich nu al veel minder aan dan een aantal jaar geleden, maar wat meer begrip en tolerantie van anderen zouden zeker welkom zijn. Yasmine vroeg zich dikwijls af waarom sommigen zich gewoon niet wat menselijker konden gedragen. Maar misschien gedroegen zij zich juist heel menselijk: haat, hypocrisie, wreedheid, onbarmhartigheid en vooringenomenheid zijn allemaal eigenschappen typisch aan de mens. Misschien moesten we onze gangbare definitie van menselijkheid dan maar eens aanpassen, meende Yasmine. Veel verdraagzaamheid en solidariteit had ze immers nog niet opgemerkt in haar dagelijkse interacties met andere mensen. Nu ja, het is niet zo dat iedereen haar slecht behandelde. Er waren ook mensen die toegaven dat ze haar toestand niet helemaal begrepen, maar haar daarom niet als minderwaardig beschouwden of haar opzettelijk met de verkeerde voornaamwoorden aanspraken. Wellicht overdreef Yasmine dus een beetje in haar denkwijze en was wat nuancering wel op haar plaats. Het was helaas zo dat de negatieve opmerkingen zwaarder doorwogen dan de neutrale en positieve. Nu mocht ze de rotopmerkingen van die agent van daarnet echter niet in haar gedachten laten rondspoken. Ze moest zich focussen op haar auditie. Dat was uiteindelijk de hele reden waarom ze van Engeland naar de Verenigde Staten was verhuisd: om actrice te worden. Als kind had Yasmine altijd al graag geacteerd en ze had besloten om van haar passie haar beroep te maken. Ze had al meerdere audities gedaan, maar telkens zonder veel succes. Bij deze auditie had ze echter een zeer goed gevoel. Ze had zich kapot gewerkt voor de hoofdrol in deze nieuwe tv-serie: ze had kostuums gehuurd om zich volledig te kunnen inleven in het personage, dagen en nachten door gerepeteerd, opzoekwerk verricht over posttraumatische stressstoornis – de beste vriendin van haar personage met een uiterst traumatische jeugd was namelijk in haar armen vermoord – ze was zelfs een paar kilo afgevallen. Kortom, ze was van plan de makers van het programma omver te blazen met haar beste auditie tot dusver.

Gedurende de hele busrit en de eerste 45 minuten aanschuiven in het cultureel centrum was Yasmine volledig vrij van stress. Nu er nog maar een paar mensen voor haar stonden, begonnen de zenuwen toch wel stilaan toe te nemen; vrij terecht ook, want deze auditie kon haar hele leven veranderen. Als ze de jury kon overtuigen, zou ze het gezicht worden van een nieuw tv-programma. Dan zou de wereld haar misschien niet meer zien als een gemarginaliseerde freak. Ze zou een vertegenwoordigster kunnen worden van de transgemeenschap, begrip en tolerantie verspreiden en vooral moed inspreken bij andere mensen zoals zij. Als de wereld haar een kans gaf, zou ze zo veel kunnen bereiken. Maar daarvoor moest die kans haar wel eerst gegeven worden. Yasmine merkte wel dat ze hier opvallend minder vreemde blikken kreeg toegeworpen; geen om precies te zijn. Maar dat kon natuurlijk ook liggen aan het feit dat iedereen zijn aandacht had gevestigd op de stukjes script die ze zo dadelijk moesten voordragen. De vrouw voor haar in de rij was in ieder geval wel heel vriendelijk. Yasmine had met haar een kort gesprek gehouden en was zo het een en ander over haar te weten gekomen: ze heette Eline Allemand, was 31 jaar oud, ging net als Yasmine auditie afleggen voor de hoofdrol en wilde acteren als vervanging van haar oude job bij de recherche. Hoewel ze concurrentie was voor Yasmine, kon ze haar vanwege haar spontaniteit en hartelijkheid alleen maar succes toewensen. Toen Eline naar binnen werd geroepen, haalde Yasmine even diep adem. Over enkele minuten zou haar leven volledig kunnen veranderen. Dan zou ze een reden hebben om écht trots te zijn op zichzelf. Ze zou eindelijk met dat hatelijke, ondankbare baantje als serveuse kunnen stoppen en doen waar ze altijd al van gedroomd had. Eline leek nauwelijks een aantal seconden in de auditiezaal te hebben doorgebracht of Yasmine werd al naar binnen geroepen. Ze haalde wederom diep adem, wandelde door de deur en ging voor de jury staan. De jury bestond uit drie mannen en één vrouw. Yasmine schatte ze allemaal ouder dan veertig of vijftig. Zonder Yasmine te vragen zich kort voor te stellen verzocht het enige vrouwelijke jurylid haar meteen te beginnen. Yasmine ging ervan uit dat het wel meteen duidelijk zou worden voor welke rol ze auditie zou afleggen en haalde haar beste acteerprestaties boven. Alle stress was als voor de zon verdwenen. Zelfverzekerd en vol elegantie legde ze een feilloze rol neer, minstens even goed als de recentste repetities. Niet één keer had ze gestotterd, was ze haar tekst vergeten, of kwam ze ongeloofwaardig over. Met een ongeziene overtuigingskracht wist ze elke emotie exact te vertolken: van angst naar verdriet, van verdriet naar woede, en van woede naar al die emoties tegelijkertijd. Yasmine werd één met het personage. Ze voelde als het ware haar personages leed om het verlies van haar vriendin en deelde haar gedachten: hoelang zou deze horror nog blijven duren? Hoeveel ellende stond er nog op haar te wachten na alle pech die ze tot nog toe had gekend? Hoelang zou ze zich nog zo ongelukkig voelen, met moeite naar adem snakken en deze oneindige spiraal van fysieke en mentale pijn moeten doorstaan? Hoelang moest ze zich nog voelen alsof ze er helemaal alleen voor stond, als enige in de hele wereld? Oké, misschien was Yasmines bijzonder geloofwaardige vertolking niet enkel te danken aan haar acteerprestaties. Ze kon zich om wel meer redenen vinden in het gedachtegoed van haar personage. Ze was hoe dan ook uitermate trots op haar prestatie en zelfs als de jury het daar niet mee eens zou zijn, zou ze toch voldaan naar huis kunnen terugkeren. Na haar auditie keek Yasmine met een ietwat nerveuze glimlach naar de juryleden die fluisterend aan het overleggen waren. Uiteindelijk voerde de man uiterst rechts het woord: ‘Goedemiddag, mevrouw. Wat is uw naam alstublieft?’
‘Yasmine Abel.’
‘Yasmine,’ herhaalde de grijsharige man, ‘Goed, ik ga er geen doekjes om winden: je acteerwerk was uitmuntend.’
Toen Yasmine die woorden hoorde was ze zo opgelucht dat ze elk van de juryleden wel kon kussen, tot de man zijn zin voortzette met dat ene allesvernietigende woord: ‘maar’.
Yasmine wist goed genoeg dat dit niet goed zou aflopen. Zichtbaar ontgoocheld wachtte ze de rest van zijn feedback af.
‘Toen we dit personage schreven,’ ging het jurylid verder, ‘hadden we niet iemand voor ogen die …’ Hij aarzelde even voor hij zichzelf uiteindelijk nader verklaarde: ‘… die er niet helemaal vrouwelijk uitziet of volledig vrouwelijk klinkt.’
Yasmine moest even slikken. Die woorden kwamen veel harder aan dan de man ooit had kunnen denken. Ze deed haar best om haar tranen tegen te houden toen ze zichzelf verdedigde: ‘Maar in het script staat toch ook niet dat ze per se cisgender moet zijn?’
De jury keek haar eventjes vragend aan.
‘Zowel mentaal als biologisch vrouwelijk,’ lichtte Yasmine haar argument toe wanneer ze begreep dat zij waarschijnlijk nog nooit van die term gehoord hadden. Als stille hulpkreet wierp de grijsaard een blik naar zijn kale collega vlak naast hem. De hint begrijpend nam hij het woord over.
‘Kijk mevrouw Abel, dit is een programma voor de nationale televisie. Dat betekent dat het zowel door ouderen als door volwassenen en tieners zal worden bekeken. Niet al die generaties zijn even bekend met uw … situatie. Als we de hoofdrol geven aan iemand waarmee het grote publiek zich niet kan identificeren, zullen mensen met vragen zitten en zal dit afleiden van het eigenlijke verhaal. We hadden dan ook gedacht dat u auditie zou afleggen voor een bijrol.’
Yasmine was niet van plan om meteen op te geven en drong nog even aan: ‘Maar die extra diversiteit kan toch juist een troef zijn? Jullie programma zal als vooruitstrevend worden beschouwd en zal duizenden aanhangers hebben alleen al om het feit dat een transvrouw de hoofdrol speelt.’
‘Wij denken gewoon dat het publiek daar nog niet klaar voor is,’ sprak het vrouwelijke jurylid haar mededogend tegen, ‘We hebben trouwens al een lesbisch koppel in ons verhaal. Het aantal minderheden moet nog een beetje realistisch blijven.’
‘We zijn Orange Is the New Black niet,’ vulde de laatste man van de jury aan. Zo had hij ook eens iets gezegd.
Vol ongeloof en teleurstelling beet Yasmine op haar tong om zichzelf te beheersen. Niet dat ze de drang voelde om naar de jury uit te halen, maar het was niet het moment om in tranen uit te barsten.
‘Ja, oké … Ik heb het begrepen,’ zei ze zachtjes met een krop in haar keel. Met haar zelfvertrouwen diep onder nul verliet ze de auditiezaal en zag dat Eline Allemand het gebouw nog niet verlaten had. Ze was net in het Frans een telefoongesprek aan het afmaken toen ze Yasmine ellendig door de gang zag sloffen. Inziend dat ze steun nodig had benaderde de ex-agente instinctief de merkbaar ongelukkige vrouw in een poging haar op te beuren.
‘Is de auditie tegengevallen?’
Yasmine keek Eline even aan en wierp haar blik vervolgens op de vloer. Ze had eigenlijk echt geen zin om hierover te spreken met iemand die ze amper kende, maar wilde ook niet onbeleefd zijn.
‘De auditie is heel goed gegaan, dat heeft de jury zelf gezegd,’ antwoordde Yasmine, ‘Hun reden om mij toch niet door te laten heeft me gewoon wat van streek gemaakt.’
Eline fronste onbegrijpend haar wenkbrauwen. ‘Als je zo goed geacteerd hebt, welke reden kunnen ze dan nog hebben om je niet door te laten?’
‘Ze willen me niet omdat ik transgender ben.’ Yasmine verwachtte als reactie een blijk van begrip, een antwoord in de aard van ‘Nog niet iedereen is er klaar voor, geef het nog wat tijd’. De reactie die Eline uiteindelijk echt zou geven had ze in elk geval niet verwacht.
‘Hebben ze dat echt zo gezegd?’ vroeg Eline verbaasd.
‘Ja, ongeveer. Ze zeiden dat het grote publiek er niet klaar voor was en dat ik meer geschikt was voor een bijrol,’ verklaarde Yasmine. De teleurstelling was duidelijk aan haar stem te horen.
‘Putain,’ riep Eline oprecht verontwaardigd uit. ‘Pardon my French,’ verontschuldigde ze zich vervolgens voor haar taalgebruik. Ze mocht dan wel geen agente meer zijn, toch voelde ze zich nog steeds genoodzaakt in te grijpen wanneer ongerechtigheid zich voordeed. Ze hoefde dan ook niet lang na te denken over haar reactie. Ze gaf Yasmine een paar zakdoeken om haar tranen te drogen, nam haar vervolgens bij de arm en nodigde haar uit om samen terug de auditiezaal binnen te gaan. Een beetje overdonderd besloot Yasmine het verzoek van haar nieuwste kennis te volgen. De volgende kandidaat was nog niet naar binnen geroepen om auditie af te leggen, wat Eline nog meer motiveerde om zich vooral niet in te houden. De juryleden keken allemaal verrast op door het onverwachte optreden van het vrouwelijke duo. De grijsaard aan de rechterkant van de tafel nam zoals daarnet als eerste het woord: ‘Mevrouw Allemand, bent u soms iets vergeten?’
‘Waarom discrimineren jullie tegen Yasmine?’ viel Eline met de deur in huis. De drie mannen keken ietwat ongemakkelijk naar hun vrouwelijke collega in de hoop dat zij de situatie zou aanpakken. Ze geloofden namelijk dat de razende kandidate het best gekalmeerd kon worden door een andere vrouw. Van mening dat haar collega’s lafaards waren wierp ze hun een verwijtende blik toe en richtte zich daarna tot Eline.
‘We discrimineren tegen niemand,’ verdedigde ze zichzelf, ‘We hebben het recht kandidaten te weigeren als we vinden dat ze niet geschikt zijn voor de rol waarvoor ze auditie afleggen. Dat is waar audities voor dienen.’
Eline betwistte onmiddellijk de gebrekkige argumentatie van het jurylid: ‘Ik zou het volledig eens zijn met uw uitleg als jullie Yasmine hadden geweigerd op basis van haar acteerprestaties, maar blijkbaar willen jullie haar niet omwille van haar genderidentiteit. Dat is discriminatie en zelfs strafbaar.’
Yasmine voelde zich niet helemaal op haar gemak in deze situatie. Ze wist niet goed wat ze moest doen en bleef bijgevolg zwijgzaam op de achtergrond terwijl ze benieuwd toekeek hoe de vurige discussie zou aflopen. Ondertussen waagde het jurylid helemaal aan de linkerkant van de tafel een poging tot bemiddeling: ‘Kijk mevrouw Allemand, we vinden Yasmine gewoon niet geschikt voor de rol. We waren wel heel enthousiast over uw auditie, dus laat de situatie alstublieft voor wat ze is en wacht over enkele dagen op een telefoontje van ons. Hoe meer u nu meewerkt, hoe groter de kans dat u de rol krijgt.’
Eline kon haar oren niet geloven. ‘Denkt u nu echt dat u me met chantage gaat overtuigen?’ zei ze verwijtend. Toen haar blik op het glas ijswater vlak voor het chanterende jurylid viel, stapte ze ernaartoe en gooide het leeg op zijn kruis. Verontwaardigd sprong hij recht en vroeg waar dat in godsnaam voor nodig was.
‘Uit je karakter bleek al dat je geen ballen aan je lijf had, nu zullen die van jou door het koude water ook zodanig verschrompeld zijn dat je uiterlijk met je persoonlijkheid overeenkomt,’ antwoordde Eline kattig, ‘Beschouw mijn auditie trouwens maar als onbestaande. Geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt om nog met jullie samen te werken.’
Op het moment dat de jury de security erbij wilde halen gebaarde Eline dat dat niet nodig was en stormde samen met Yasmine de deur uit. Yasmine moest even verwerken wat er net gebeurd was. Nog nooit had iemand het zo voor haar opgenomen. Ze snapte ook niet waarom Eline zo hevig gereageerd had: ze kenden elkaar amper een uur. Ze was wel dankbaar en aangedaan door het gebaar, zoveel was zeker. Eline stelde voor om even in het restaurant aan de overkant iets te bestellen; zo konden ze bekomen van alle heisa van daarnet. Yasmine gaf toe dat ze dat wel kon gebruiken.

*****

In het restaurant werden Yasmine en Eline bediend door een verwende, ongemotiveerde jobstudente. Telkens als de jonge serveuse niet in hun buurt was, maakten ze van de gelegenheid gebruik om haar gezucht en ooggerol te imiteren. Hoe vermakelijk die bezigheid ook was, vond Yasmine het toch nodig om over de gebeurtenissen van daarnet te praten.
‘Eline, waarom heb je mij eigenlijk zo verdedigd? Ik bedoel, de jury zei zelfs dat je een grote kans maakte op de rol. Je had ook gewoon kunnen zwijgen en dan was je misschien wel de nieuwe ster van die serie geworden. Waarom heb je die kans weggesmeten?’
Eline keek Yasmine even aan om zeker te zijn of de vraag van haar tafelgenoot gemeend was. Toen bleek dat de vraag wel degelijk oprecht was, antwoordde ze: ‘Ik vind het mijn plicht op te komen voor mensen die onrecht wordt aangedaan. Ik vind dat persoonlijk niet meer dan normaal. Had je liever gehad dat ik had gezwegen?’
‘Nee, ik apprecieer het juist enorm wat je voor me gedaan hebt. Het is gewoon … Ik ben zulke dingen niet gewend. Bovendien kennen we elkaar ook nog niet echt.’
Eline glimlachte mededogend. Ze begreep uit Yasmines woorden dat zij de enige was die haar ooit op die manier verdedigd had. Yasmine zou dergelijke steun nog vaak kunnen gebruiken, dus had ze ook nood aan een hechte vriendschap, wist Eline.
‘Tja, dan moeten we elkaar misschien maar wat beter leren kennen,’ zei ze,’ Ik ben Eline Lucienne Allemand, geboren op 14 mei 1985 in Wallonië, het Franstalige deel van België en ben daar door mijn vader opgevoed tot ik vijf jaar oud was. Op zakenreis in de States heeft hij mijn stiefmoeder leren kennen en een jaar later zijn we hierheen verhuisd. Vanaf dan werd ik tweetalig opgevoed.’
“Dus je bent een Frans- en Engelstalige Amerikaanse van Belgische afkomst wier familienaam ‘Duitser’ betekent?” lachte Yasmine om Elines omvangrijk multiculturele achtergrond.
“Je weet wat ‘Allemand’ betekent?” vroeg Eline onder de indruk, ‘Tu comprends le français alors?’
‘Ik heb enkele lessen Frans gevolgd uit interesse en begrijp dus wel het een en ander, maar als ik de taal moet spreken, komt er niet veel meer uit dan baguette en moustache.’
Eline moest lachen om Yasmines opmerking. Yasmine vond het werkelijk een gezellig etentje. Ze voelde zich bij Eline meer op haar gemak dan ze zich ooit bij iemand anders had gevoeld. Ook al kenden ze elkaar maar een paar uur, toch wist ze al vrij zeker dat Eline een heel goede vriendin zou kunnen worden. Ze zou voorlopig echter nog wat afwachten en afstand bewaren. Mensen hadden haar in het verleden namelijk al vaker teleurgesteld; mensen die ze tot haar beste vrienden rekende. Noem het voorzichtig zijn of met vertrouwensproblemen kampen, Yasmine wilde niets overhaasten. Ze wilde echter wel meer over Eline te weten komen.
‘Je zei dat je vroeger bij de recherche werkte. Waarom ben je daarmee gestopt?’
‘Ik had een heel goede band met mijn partner daar. Ik beschouwde hem niet zomaar als een goede collega, maar ook als mijn beste vriend. Ik kon er altijd naartoe als iets me dwarszat en hij stond altijd klaar om me te helpen. Echt een topkerel. Maar op een dag werden we opgeroepen voor een zaak die alles zou veranderen. Er was een dode vrouw gesignaleerd in het park. Toen we op de plaats delict aankwamen, bleek het om de verloofde van mijn partner te gaan. Hij was er natuurlijk kapot van. Hij viel in een zware depressie en sloot zichzelf volledig af van de buitenwereld. Hij was zelfs niet naar de begrafenis van zijn verloofde gegaan. Zijn verloofde was niet vermoord, maar gedood door een agressieve jachthond. Toen hij zich op zijn dieptepunt bevond, was hij die hond gaan opsporen en zodra hij die gevonden had, schoot hij het dier zelf dood. Achteraf pleegde hij zelfmoord. Na zijn dood kon ik niet meer van mijn job genieten. Ik heb dan maar besloten een carrièreswitch te maken en te gaan acteren.’
‘Sorry, ik wist niet dat die reden zo gevoelig zou liggen,’ verontschuldigde Yasmine zich.
‘Kon je ook niet weten,’ stelde Eline haar gerust, ’Ik heb zijn dood ondertussen al een beetje een plaats kunnen geven, maar het blijft aanvoelen alsof een deel van mij samen met hem is gestorven. Sorry, dat klinkt waarschijnlijk verschrikkelijk melig.’
Yasmine schudde het hoofd als teken dat ze begreep wat Eline bedoelde, waarop Eline met een dankbare glimlach reageerde.
‘Oké, nu ik mezelf volledig heb blootgegeven, is het jouw beurt. Wat is jouw verhaal, Yasmine Abel?’
Tijd om de sfeer nog deprimerender te maken, dacht Yasmine. Maar eerlijk was eerlijk, dus besloot ze maar om in alle waarheid ook haar verhaal te vertellen.
“Wel, ik ben geboren en getogen in het Engelse graafschap Worcestershire, waar ik met mijn biologische ouders en twee broers woonde. Mijn biologische ouders konden niet leven met het feit dat hun ‘zoon’ als dochter wilde worden beschouwd. Mijn biologische vader sloeg me vaak. Hij meende dat ik zo ‘taaier’ en ‘mannelijker’ zou worden. Hij heeft me ooit bij de haren genomen en me doorheen het hele huis gesleurd. Ik heb daarvan nog altijd last aan mijn nek. Mijn biologische moeder stuurde me dan weer naar christelijke psychiaters die me deden geloven dat er iets mis was met me en dat het allemaal in mijn hoofd zat, want ‘God maakt geen fouten’. Toen ik achttien werd en nog steeds niet de perfecte zoon was die ze verwachtten dat ik zou zijn, werd ik het huis uit gestuurd en werd contact met mijn broers verboden. Toen ik genoeg geld verdiend had met mijn baantjes als kassierster, serveuse en babysitter, ben ik naar de VS verhuisd om actrice te worden. Hollywood was nog net iets te duur, dus is het North Carolina geworden. Tot nu toe heb ik nog niet veel succes geboekt, dus moet ik rondkomen met een minimumloon en fooien van klanten.”
Eline wist niet goed hoe ze daarop moest reageren. Ze had niet verwacht dat Yasmines verhaal zo heftig zou zijn. Ze pakte de hand van haar tafelgenote stevig vast om haar op die manier zonder woorden moed in te spreken. Dat was volledig nieuw voor Yasmine. Ze vond het wel aangenaam, zelfs veel meer dan gewoon aangenaam. Hoe beschrijven romantische boeken en films het ook alweer als twee mensen plots een sterke band lijken te hebben, zelfs een zekere ‘chemie’? Een vonk die overslaat? Een soort van vuurwerk dat je in je lichaam voelt? Wel, zoiets voelde Yasmine terwijl Eline haar hand vasthield, en ze wist niet zeker wat ze daarvan moest denken.
‘Laten we samen uitgaan vanavond,’ stelde Eline voor.
‘Wat?’ vroeg Yasmine terwijl ze haar connectie met de aardbol terugzocht.
‘Volgens mij zijn we allebei wel toe aan iets leuks om onze zinnen te verzetten, dus laten we uitgaan vanavond.’
‘Eline, we zijn toch geen tieners meer? We kennen elkaar trouwens nog maar net.’
‘Kom aan,’ drong Eline aan, ‘we zullen naar een plek gaan waar ook leeftijdsgenoten zullen zijn. Als je me je nummer geeft, stuur ik het adres straks door. Het gaat leuk worden, geloof me.’
‘Ik weet niet of ik wel in de stemming ben voor zoiets.’
‘Ach, wat is het ergste dat je kan overkomen? Dat je het naar je zin gaat hebben? Kom gewoon mee en als je het niet leuk vindt, doen we iets anders of keren we elk terug naar huis. Please?’
Yasmine was inderdaad aan wat afleiding toe. Ze stemde dan ook uiteindelijk in met Elines voorstel. Wat kon er immers misgaan? Tja, zoals een paar uur later zou blijken kon er die avond wel degelijk het een en ander misgaan …

*****

Yasmine en Eline hadden om tien uur afgesproken op het adres dat Eline had doorgestuurd. Yasmine had zich te druk beziggehouden met welke outfit ze zou aandoen om op te zoeken waar ze nu juist heen zouden gaan. Ze vertrouwde erop dat Eline een leuke plaats had uitgekozen waar ze het behoorlijk naar hun zin zouden hebben. Toen ze op haar bestemming aankwam zag ze Eline buiten wachten in een strakke en vrij korte, maar toch klassevolle zwarte jurk. Ze zag er werkelijk stralend uit. Veel beter dan Yasmine, dacht Yasmine zelf. Toen Eline haar op Europese wijze gedag kuste op haar wang, voelde Yasmine opnieuw die vonk, dat vuurwerk, of wat het ook mocht zijn. Het was in elk geval een bijzonder fijn gevoel dat ze door haar lichaam voelde stromen. Toen ze het etablissement waar ze naar binnen zouden gaan bestudeerde, was ze toch nieuwsgierig naar de reden voor Elines speciale keuze.
‘Een homobar?’ vroeg Yasmine, ‘Is dat niet vooral een plaats voor homomannen?’
‘Daar zeg je het zelf: vooral voor homomannen. Dat wil niet zeggen dat er geen andere mensen welkom zijn. Je zal zien dat er veel meer diversiteit is dan enkel mannen die op mannen vallen. En er is vooral veel minder onverdraagzaamheid. Ik wilde je laten zien dat niet iedereen zo onbegripvol en haatdragend is als de mensen waarmee jij tot nu toe te maken hebt gehad.’
Yasmine apprecieerde al de moeite die Eline voor haar had gedaan enorm. Ze wist nog steeds niet goed waarom zij al die moeite deed voor iemand die ze amper kende, maar misschien moest ze de reden daarvoor helemaal niet zo ver zoeken. Yasmine werd in haar leven al zo vaak geconfronteerd met de slechtheid in de mens, dat ze bijna niet meer geloofde dat er nog werkelijk goede mensen bestonden. Eline leek een van die uitzonderlijke mensen te zijn die Yasmine konden overtuigen dat het goede in de mens toch nog bestond. Ze wist niet of ze het verdiende om iemand als Eline te hebben ontmoet, maar ze was er in ieder geval niet rouwig om dat ze haar had leren kennen. Arm in arm liepen beide vrouwen de bar binnen. Het eerste dat Yasmine opviel was dat er inderdaad niet alleen mannen aanwezig waren, hoewel die duidelijk in de overgrote meerderheid waren. Ook over de tolerantie en het gebrek aan veroordelende blikken had Eline niet gelogen. Yasmine vroeg zich af waarom ze nooit eerder naar een homobar gegaan was. Ze voelde zich veel meer thuis en geaccepteerd dan ooit. Ze besefte zelfs amper dat ze er ondertussen al uren dansend en lachend had doorgebracht. Op de dansvloer voelde ze de aantrekkingskracht voor Eline alleen maar toenemen. Had ze eindelijk iemand gevonden met wie ze zich een toekomst kon inbeelden? Niet dat ze de dingen zou overhaasten: als ze te snel een move zou maken, zou dat tot heel ongemakkelijke situaties kunnen leiden. Ze wilde vooral van het moment genieten, dansend tegenover haar nieuwe vriendin – ja, ze durfde Eline al als een vriendin te beschouwen – en één worden met de beat van de muziek. Over de beat gesproken, die nam opeens wel een heel andere wending. Hij werd veel luider, veel onregelmatiger. De aanwezigen reageerden er ook merkbaar anders op. Ze gilden zelfs. Eline viel plots in Yasmines armen, wat Yasmine uiterst aangenaam had gevonden als ze kort daarna niet tot de huiveringwekkende ontdekking was gekomen dat Eline haar helemaal niet wilde omhelzen. Yasmine merkte namelijk dat ze onbeweeglijk in haar armen bleef hangen, alsof ze sliep. Toen Yasmine het bloed opmerkte dat vanuit verschillende plekken van Elines lichaam stroomde, keek ze doodsbang op en zag aan de ingang van de bar een man gewapend met een geweer. Toen werd duidelijk dat het gegil van de mensen geen reactie was op de eigenaardige beat, maar een angstkreet, en dat die eigenaardige beat helemaal geen beat was, maar geweerschoten. Haar overlevingsinstinct stond Yasmine nog niet toe te rouwen om het verlies van haar vriendin, maar vertelde haar een uitweg te zoeken. Terwijl ze naar achteren vluchtte, zag ze het ene slachtoffer na het andere vallen. De paniek hield niet op en de schoten al evenmin. De schutter ging volledig willekeurig te werk: hij vermoordde meisjes die nog maar pas de middelbare school verlaten hadden, volwassen mannen met een gezin, blanken, zwarten, Aziaten, mensen met religieuze symbolen rond of op hun lichaam, mensen bij wie geen religieuze overtuiging af te lezen was … Iedereen die hij ook maar kon raken, werd slachtoffer van het terreur. Yasmine bleef naar achteren vluchten, in de hoop zich in de toiletten te kunnen verschuilen. Tegelijkertijd zag ze voor haar ogen hoe een vrouw met haar lichaam een aantal kogels opving om de jongeman achter haar te beschermen en daarna dood neerviel. Uit de wanhoopskreet van de jongeman was duidelijk af te leiden dat hij zonet zijn eigen moeder had zien sterven. Toen ze de wc’s eindelijk bereikt had, ging ze schuilen in een van de toilethokken, deed de deur op slot en hief haar voeten op om niet betrapt te worden. Yasmine hoorde de schoten en het gegil niet ophouden. Ze begon zich stilaan te realiseren dat ze de enige persoon die haar een goed gevoel kon geven over zichzelf verloren had. De enige persoon die volgens haar uit pure goedheid bestond. De enige persoon die haar volledig accepteerde zoals ze was. Yasmine besefte dat als ze zich gewoon sterk had gehouden na haar auditie, dit allemaal niet zou zijn gebeurd. Dan zou Eline niet hierheen gekomen zijn en zou ze nu nog leven. Te druk bezig met zichzelf de schuld te geven van deze hele ramp, had Yasmine er niet meer op gelet of ze wel stil genoeg was om niet betrapt te worden, noch of de schutter nog steeds in de ruimte naast de wc’s was. Daardoor had ze ook helemaal niet verwacht dat de terrorist in het midden van haar zelfverwijtende gedachtegang het slot van haar toilethokje zou openschieten. Toen hij vervolgens de deur openzwaaide kwam Yasmine oog in oog te staan met de moordlustige schutter. Hij keek haar aan met een bijzonder gemene grijns, alsof hij genoot van haar doodsangst. Hoogstwaarschijnlijk was dat ook het geval. Uit alle mogelijke dingen die ze toen kon denken, bleven de vragen van het personage dat ze eerder die dag tijdens haar auditie had vertolkt rondhangen: hoelang zou deze horror nog blijven duren? Hoeveel ellende stond er nog op haar te wachten na alle pech die ze tot nog toe had gekend? Hoelang zou ze zich nog zo ongelukkig voelen, met moeite naar adem snakken en deze oneindige spiraal van fysieke en mentale pijn moeten doorstaan? Hoelang moest ze zich nog voelen alsof ze er helemaal alleen voor stond, als enige in de

Advertisements

2 thoughts on “Haar naam is Yasmine

  1. TOELICHTING EINDE

    Yasmine is dood. Haar leven is heel abrupt geëindigd zoals dat gaat als je vermoord wordt. Een moordenaar wacht niet tot je je helemaal voorbereid hebt en je je lot aanvaard hebt. Daarom stopt het verhaal ook in het midden van Yasmines gedachtegang. Er komt na het laatste woord geen leesteken zoals een beletselteken of iets dergelijks om de abruptheid te benadrukken. Ook een klanknabootsing van een geweerschot is nergens te vinden, omdat je als slachtoffer de tijd niet zou hebben om dat te beseffen. Yasmines leven – en daarmee ook het verhaal – stopt gewoon. Zomaar. Als lezer weet je wel dat haar leven zal eindigen en dat weet het personage zelf ook. Het moment van de dood van het personage moet echter toch een zekere onverwachtheid bezitten. Daarom stopt het verhaal in het midden van een zin. Toch is het einde letterlijk zichtbaar in de ontknoping van het verhaal: de laatste vijf letters vormen samen het woord ‘einde’. Het einde van Yasmine is het einde van het verhaal. We weten niet wat er uiteindelijk met de schutter gebeurt, hoeveel mensen de aanslag zullen overleven of wat de achterliggende motivatie van de aanslag was, want dat zal Yasmine ook nooit te weten komen. Het verhaal wordt voornamelijk door de ogen van Yasmine verteld, dus wanneer zij sterft, valt er niets meer te vertellen.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s