Is onwetendheid een zegen?

Click here to read this post in English.

ignorance-bron-theodysseyonline
Bron: http://www.theoddysseyonline.com

Sommigen vinden onwetendheid een zegen, anderen beweren dan weer dat kennis macht is. Welke van de twee is dan de meest geschikte levensopvatting? Moeten we leven volgens slechts een van deze twee denkwijzen of kunnen ze ook perfect samengaan? Hoe vind je dan een gepaste balans tussen kennis en onwetendheid en waarom is het nodig die balans te vinden?

Wanneer ons iets onbekend is, voelen we ons zelden op ons gemak. We omringen onszelf het liefst met zoveel mogelijk dingen waarover we genoeg weten om de werking of het nut ervan te begrijpen. Alles waarover we dan weer te weinig weten, proberen we zoveel mogelijk te vermijden tot er genoeg informatie over bekend is om het te begrijpen. Momenteel maken veel mensen zich bijvoorbeeld zorgen over de zogenaamde islamisering van het Westen. Westerlingen weten over het algemeen heel weinig over de islam en wanneer moslims hun voor ons onbekende gebruiken naar ‘onze’ wereld overbrengen, zien we dit als een bedreiging op onze eigen cultuur. Onwetendheid jaagt dus angst aan, hoewel we er onmogelijk aan kunnen ontkomen: onwetendheid is namelijk oneindig.

‘Het enige dat ik weet, is dat ik niets weet’, met deze woorden erkende de Griekse filosoof Socrates die oneindigheid van onwetendheid. Hij besefte als eerste dat zelfs als je denkt alles over een bepaald iets te weten, die kennis ongelooflijk beperkt blijft. Het is onmogelijk om werkelijk alles te weten, zowel in het algemeen als over één specifiek iets. Het kan immers altijd gebeuren dat er nieuwe informatie ontdekt wordt die je kennis kan aanvullen of zelfs volledig nietig kan verklaren. Maar over die nieuw opgedane kennis kan weer net hetzelfde gezegd worden: ook die kan later onvolledig of foutief blijken te zijn.
Soms houden we zo hard vast aan de geruststelling die kennis met zich meebrengt, dat we de deugd van onwetendheid vergeten. Zo blijft voedsel van fastfoodketens lekker voor iemand die niet weet wat er allemaal in het ‘vlees’ verwerkt is, maar zij die dat wel weten zijn vaak eerder geneigd om een dergelijke maaltijd af te wijzen, of ze die nu lekker vinden of niet. Een ander voorbeeld is erachter komen dat je partner je bedriegt. Ergens voelt het wel goed eindelijk de waarheid te kennen, maar als je voor de rest een goede relatie had met die persoon, was je waarschijnlijk gelukkiger voordat je die ontdekking maakte. Kennis geeft ons doorgaans een gevoel van zekerheid en daardoor ook een gevoel van veiligheid, maar dat wil niet altijd zeggen dat we er gelukkiger van worden.

Onwetend zijn heeft echter ook zijn nadelen. In sommige gevallen kan het zelfs levensgevaarlijk zijn. Als je de risico’s van overmatig alcohol- of druggebruik niet kent, kan dat zeer ernstige gevolgen hebben voor jezelf en de mensen uit je omgeving. Mensen die drager zijn van een SOA zonder het zelf te beseffen of niet helemaal weten hoe die aandoening precies wordt verspreid, vormen ook een gevaar zowel voor zichzelf als voor derden. Als je overigens niet weet wat te veel chocolade met een hond kan doen, mag je een schattig begrafenisje regelen in je achtertuin nadat je erachter gekomen bent hoe giftig die snack is voor je huisdier.

Onwetendheid is dus onvermijdelijk, maar ook onmisbaar. Te onwetend zijn is echter ook niet goed, want dat kan tot nare situaties leiden. Daarom is het nodig een evenwicht te vinden tussen kennis en onwetendheid. Hoe je dat evenwicht precies vindt, moet je voor jezelf uitmaken. Sommige mensen vinden zekerheid en geruststelling in kennis, waardoor zij liever van zoveel mogelijk dingen op de hoogte zijn. Anderen verkiezen dan weer het gemak van onwetendheid, waardoor die bij hen meer gaat doorwegen dan kennis. Het is vooral belangrijk niet te zwart-wit te denken. Kennis gaat niet zonder onwetendheid en vice versa. Het heeft dus geen zin een leven proberen  te leiden waarin je werkelijk alles wil weten of juist helemaal niets. Hetzelfde geldt voor je beeld over andere mensen: iemand die weinig weet over onderwerpen die jou aanbelangen moet je niet zomaar veroordelen of als dom beschouwen. Het is namelijk hoogstwaarschijnlijk dat die persoon meer weet dan jij over andere dingen.

Advertisements

4 thoughts on “Is onwetendheid een zegen?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s